Fransız Zouave Kırım Savaşında; Leh ressam Aleksander Raczyński’ce boyanmış bir resim (1858).

Zouave (zuav diye okunur) özellikle 1831-1962 yılları arasındaki uzun dönemde Fransa’nın Kuzey Afrika’daki askeri işgallerinde Fransız Ordusunda görev yapan hafif piyadelere verilen bir unvandı. Bu unvan 19. yüzyılda Amerikan İç Savaşı ve Paraguay Savaşı’nda gönüllü olarak etkin olan başka bir takım askeri birliklerin adını da kapsayagelmiştir.[*] Bu birliklerin adı, giydikleri kısa yelekler, ağı ve paçaları oldukça bol, şalvarımsı don, kuşak ve şark usulü takkeden oluşan özge üniformalarıyla özdeşleşmiştir.

Fransızlar Cezayir’i işgal edince burada yaşayan yerli halk içinden iki adet “Zuav” adı verilen ordu kurmuştur. Bu ordu 1853-1956 Kırım Savaşında çok başarılı olunca alay sayısı dörde çıkarılmıştır. Bu alayların başarısından etkilenen bir çok devlet kendi “Zuav Alayları”nı kurmuştur. ABD’de kuzey ve güneyde yaklaşık 60 Zuave alayı kurulmuştur. Bu arada Büyük Türk Devleti Osmanlı’da Sultan Abdülaziz devrinde bu sistemden esinlenerek “fesli” Müslüman Gega Arnavutlarından oluşan Zuhaf Alayları ile “sarıklı” Suriye Araplarından oluşan Zuhaf Alaylarını oluşturmuştur. İşin ilginç yanı Osmanlı Devleti’nin Fransızlardan esinlenerek aldığı bu alaylar aslında Fransızların Osmanlıdaki Türk Askeri Sisteminden esinlenerek oluşturduğu alaylardır. Bu coğrafyada yer alan Yeniçeri-Levend geleneği, bunların sürekli askeri hizmette olması, evlenmemeleri, sigara, alkol vs kullanmamaları, muharebelerde hasmı yıldıracak kadar kırıcı savaşmaları Fransızları etkilemiş ve bu sistemde alaylar kurmalarına sebep olmuştur. Fransızların bu alay sisteminde Türklerden etkilendiklerinin en önemli delili nedir derseniz. Fransız, ABD, Papalık, İrlanda, Polonya vs. Zouave Alayı kurmuş olan bir çok devlette bu alayların piyadesine “Turcos” ve süvarisine ise “Sipahis” denir.

KAYNAKÇA
* Kraay, Hendrick “I Die with My Country: Perspectives on the Paraguayan War, 1864–1870” University of Nebraska, 2004 ISBN 0803227620 Chapter 4 “Patriotic Mobilization in Brazil; The Zuavos and Other Black Companies” p. 61

Bilgi Alabileceğiniz Diğer Kaynaklar

Almanca: https://de.wikipedia.org/wiki/Zuaven

İngilizce: https://en.wikipedia.org/wiki/Zouave

Fransızca: https://fr.wikipedia.org/wiki/Zouaves

Türkçe: https://www.ahaber.com.tr/tarih/2015/09/20/sultan-abdulhamidin-yaramaz-muhafizlari